تماس با مسئولینارتباط با ماعضویت و ورود اعضاعضویت و ورود اعضانقشه سایتنقشه سایتاعضای هیات علمیاعضای هیات علمیدانشجویاندانشجویانصفحه اصلی
 
جستجو:
header
تعريف مزايده

تعريف مزايده چيست؟

  • مزايده در لغت به معني «در معرض فروش گذاشتن چيزي به نحوي كه هر خريداري كه قيمت بيشتر پيشنهاد كرد، به وي فروخته شود؛ حراج ؛ مقابل مناقصه.» [فرهنگ معين] معادل آن در زبان انگليسي Tender يا Auction و Licit است.
  • در اصطلاح؛ فرايندي است براي فروش يا واگذاري؛ كالا، خدمات يا حقوق دولتي يا متعلق به عام (بيتالمال) يا متعلق به بخش خصوصي به فرد يا افرادي كه بيشترترين قيمت را پيشنهاد كرده باشد، البته در هيج جاي قوانين تعريف مشخصي از آن نشده است ولي از قراين بر ميآيد كه عملي آشنا در نزد مردم ميباشد. ليكن چون در قوانين ايران آنرا با مناقصه و همراه قوانين آن آوردهاند؛ بر تطبيق تمامي مراحل آن بر مناقصه تاكيد شده است، يعني ميتوان آنرا به عمومي و محدود از نظر دعوت و يك مرحلهاي و دو مرحلهاي از نظر مراحل بررسي، تقسيم نمود.
  • اولين بار در سال 1289 به عنوان يك عمل اداري-حقوقي براي انجام معاملات فروش دولت به آن اشاره شده است كه در ماده 23 قانون محاسبات آن سال آمده است: «تمام معاملات دولتي از خريد و فروش و اجاره و استيجار و مقاطعه و غيره بايد به اطلاع عموم و به ترتيب مزايده و مناقصه صورتپذيرد سواي مستثنياتي كه قانون ميكند.»
  • در حال حاضر اين عمل مطابق قانون برگزاري مناقصات مصوب1383.11.3 بر اساس يك سري تشريفات خاص صورت ميپذيرد.
  • ولي آن چه كه معمولاً به عنوان تعريف مُزايده ارائه ميشود در واقع نوع خاصي از مزايده است كه با عنوان مزايده انگليسي يا مزايده استاندارد معرفي ميشود.
  • اما اصولا در هر مزايده سه عنصر مزايدهگزار، كالا و پيشنهاد دهندگان وجود دارد و مزايده زماني شكل ميگيرد كه تقاضا براي كالا يا كالاها بيشتر از مقدار موجود است و پيشنهاد دهندگان براي بدست آوردن كالا با يكديگر رقابت ميكنند. در هر مزايده، مزايدهگزار تلاش ميكند تا كالاي خود را به بيشترين قيمت ممكن به فروش بگذارد و در مقابل، پيشنهاددهندگان در پي تصاحب كالا با كمترين قيمت ميباشند. انواع مختلف مزايده، هر كدام در پي يافتن روشي هستند كه از يك طرف اين حس را در پيشنهاد دهندگان به وجود آورد كه كالا را به قيمت قابل قبولي خريدهاند و از سوي ديگر افراد را ترغيب كند تا نزديكترين مبلغ به آن چه كه حاضر به پرداخت آن براي كالاي مورد نظر هستند را پيشنهاد دهند.
  • انواع آن با توجه به اينكه مناقصه هم نوعي از آن است، به شرح ذيل ميباشد:
  • 1- مزايده خصوصي
  • 2 مزايده عمومي
  • 3 مزايده مبادلهاي
  • 4 مزايده فروشي
  • 5 مزايده دلالي
  • 6 مزايده استاندارد
  • 7 مزايده هلندي
  • 8 مزايده چندگانه
  • 9 مزايده اولين قيمت مخفي
  • 10 مزايده دومين قيمت مخفي
  • 11 مزايده تركيبي
  • 12 مزايده در زمان محدود
  • 13 مزايده با سرويس پيشنهادي استاندارد
  • 14 مزايده همزمان يا مزايده ژاپني
  • 15 مزايده با پيشنهاد قابل مشاهده
  • 16 مزايده با مبلغ واحد
  • 17 مزايده هنر ديجيتال
  • 18 مزايده پيشنهاد منحصر به فرد
  • 19 مزايده با قيمت مشخص
  • 20 مزايده سريع
  • 21 مزايده معاوضهاي
  • 22 مزايده سوئيسي
  • 23 مزايده دو طرفه
  • مزايده و مناقصه

     

      به طور كلي شيوه‌هاي انعقاد پيمان‌هاي اداري را مي‌توان به دو گروه كلي تقسيم كرد:

      گروه اول: پيمان‌هاي مبتني بر رقابت؛

      گروه دوم: پيمان‌هاي مبتني بر توافق؛

     

    1) روش مناقصه:

      مناقصه روشي است كه در آن سازمان‌هاي عمومي، خريد كالا يا خدمت مورد نياز خود را به رقابت و مسابقه مي‌گذارند و با اشخاص حقوقي يا حقيقي كه كمترين قيمت يا مناسب‌ترين شرايط را پيشنهاد مي‌كنند، معامله مي‌نمايند.

      

    اصول مناقصه

     

      أ) اصل آزادي رقابت؛

    ب) اصل شايستگي داوطلبان شركت در مسابقه؛

    ج) اصل معلوم بودن نصاب معامله؛

     د) اصل حضور يك شخص اداري.

     

    اقسام مناقصه:

     

    أ‌) من الف)مناقصه عمومي: روشي است كه در آن دولت يا سازمان‌هاي عمومي، انجام عمل يا خريد كالاي مورد نياز خود را از طريق اعلان بين عموم داوطلبان، به مسابقه مي‌گذارد.

    ب‌) م ب)مناقصه محدود: روشي كه در آن به تشخيص و مسئوليت بالاترين مقام مناقصه‌گذار، محدود بودن و ادلۀ آن تأئيد مي‌گردد. مناقصه در بين عده معدودي از اشخاص حقيقي يا حقوقي كه مورد شناسايي سازمان‌ها عمومي است، برگزار مي‌شود؛

     ج) مناقصه اختياري: كه از طريق اعلان عمومي است ولي اختيار انجام مناقصه با بهترين پيشنهاد دهنده، يا سازمان دولتي است؛

     

    2) روش مزايده:

       يكي ديگر از روش‌هاي پيش‌بيني شده در قانون محاسبات عمومي، روش مزايده است كه براي انعقاد پيمان‌هاي عمومي مي‌باشد. مزايده ترتيبي است كه در آن اداره، فروش كالاها و خدمات يا هر دو را از طريق درج آگهي در روزنامه كثيرالأنتشار و يا روزنامه رسمي كشور به رقابت عمومي مي‌گذارد و قرارداد را با شخصي كه بيشترين بهاء را پيشنهاد مي‌كند، منعقد مي‌سازد. مزايده خود بر دو نوع مي‌باشد:

    الف) حضوري.

     ب)  كتبي.

     

     مزايده حضوري:

       به مزايده حضوري اصطلاحاً حراج هم گفته مي‌شود و انجام آن ساده و با تشريفات كمتر همراه است. البته استفاده از اين روش نمي‌تواند، هميشگي باشد؛ بلكه منحصر در موارد فوري و غير مهم مي‌باشد.

     

    مزايده كتبي:

      در اين نوع روش، مزايده به صورت كتبي و با تشريفاتي خاص انجام مي‌پذيرد و در معاملات مهم، همراه با درج آگهي و انتشار آن و تشكيل كميسيون، مزايده و نتايج مزايده اعلام مي­شود.

     

    پيمان‌هاي مبتني بر توافق:

     

    1) روش توافق مستقيم:

      اين روش شبيه قراردادهاي خصوصي است و طرفين قرارداد، آزادي عمل بيشتري دارند، البته اين مورد محدود و منحصر در معاملات ساده و كم اهميت مي‌باشد؛

    2) روش جلب نظر كارشناس:

      به‌موجب قانون محاسبات ، خريد يا استجاره اموال غيرمنقول يا تشخيص بالاترين مقام اجرايي و كسب‌ نظر كارشناس رسمي يا معتمد انجام مي‌گيرد.

     

    اجباري يا اختياري بودن روش‌ها:

      در نظام حقوقي ايران، هر دو روش توافقي و مسابقه‌اي پذيرفته شده است؛ ولي اصل بر اجباري بودن كاربرد روش مسابقه‌اي است. يعني قانون‌گذار تمايل دارد معاملات دولتي از طريق مزايده يا مناقصه انجام پذيرد.

    براي انجام مزايده و مناقصه، قانون‌گذار، نصاب و حدي معين نموده است،

    طبق قانون مناقصات ، معاملات كوچك، معاملاتي است كه مبلغ آن كمتر از2000000 ريال باشد و معاملات متوسط، معاملاتي كه مبلغ آن بيش از سقف مبلغ معاملات كوچك باشد و از ده برابر سقف آن تجاوز نكند؛ و معاملات بزرگ، معاملاتي است كه مبلغ آن بيش از ده برابر سقف ارزش معاملات كوچك باشد.

     

    ادارۀ امور مناقصه:

      مرجع اداري صالح براي ادارۀ امور مناقصه در هر وزارتخانه يا مؤسسه عمومي يا شركت دولتي و شهرداري‌ها، يك واحد اداري است كه به‌نام ادارۀ مناقصات شناخته مي‌شود و داراي وظايفي هم‌چون تشكيل كمسيون مناقصه مي‌باشد.

      وظيفۀ اين كمسيون، بررسي پيشنهادات رسيده از داوطلبان شركت در مناقصه، تعيين برنده و اعلام برنده مناقصه مي‌باشد.

     

    محاسن مزايده و مناقصه:

      حسن‌ روش‌هاي مناقصه و مزايده، آن است كه از طريق اين رقابت مي‌توان به بهترين گزينه‌ها دست يافت؛ هم‌چنين رعايت اصل برابري افراد در اين‌گونه قراردادها رعايت مي شود. البته معايبي هم‌چون سوق دادن شركت كنندگان به‌سوي كميت و دم توجه به كيفيت كه معمولاً در مناقصات مشاهده مي‌شود، در اين روش‌ها وجود دارد.

     

     

     

     

    منابع:

     1- انصاري، ولي‌الله؛ كليات حقوق قراردادهاي اداري، تهران، نشر حقوقدان،1380، چاپ دوّم، ص 130-115.

     2- طباطبائي مؤتمني، منوچهر؛ حقوق اداري، تهران، سمت، 1381، چاپ هفتم، ص 340.

    3- ابوالحمد، عبدالحميد؛ حقوق اداري ايران، تهران، انتشارات توس، 1379، چاپ ششم، ص 50-47.



1394/09/24 تاریخ به روزرسانی:
6846 تعداد بازدید:
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الكترونيكي شما    
شماره تلفن
توضيحات  
تغییر کد امنیتی  
كد امنيت  
 
کلیه حقوق وب سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی دانشگاه اصفهان می باشد
Powered by DorsaPortal