به گزارش پایگاه خبری دانشگاه، در مراسمی که به مناسبت روز معلم در دانشگاه اصفهان برگزار شد، دکتر رحمت ستوده قره‌باغ، استاد دانشگاه تهران و استاد مدعو این مراسم، به تبیین جایگاه هوش مصنوعی در آموزش عالی و لزوم نگاهی راهبردی به این پدیده پرداخت. وی با اشاره به سرعت خیره‌کننده رشد ابزارهای هوش مصنوعی، از جمله عبور ChatGPT از مرز یک میلیون کاربر تنها در پنج روز، نسبت به شکاف عمیق زیرساختی ایران در این حوزه هشدار داد و آن را به رقابت فرمول یک با دوچرخه تشبیه کرد.

دکتر ستوده قره‌باغ در بخشی از سخنان خود به چالش‌های ناشی از محدودیت‌های اینترنتی و کمبود پردازنده‌های فوق پیشرفته در کشور اشاره کرد و گفت: «در حالی که رقبا بیش از ۸ هزار پردازنده فوق پیشرفته دارند، سهم ایران تنها ۱۷۲ دستگاه است که این عقب‌ماندگی ۷ ساله را نشان می‌دهد.»

وی با بیان اینکه پارادوکس عجیبی در دانشگاه‌ها میان نگاه دانشجویان و اساتید به ابزارهای هوش مصنوعی وجود دارد، افزود: «درصد استفاده دانشجویان از این ابزارها ۸۶ درصد است، در حالی که درگیری اساتید تنها ۶۱ درصد است. این در حالی است که ۹۳ درصد کارفرمایان به دنبال نیروی مسلط به هوش مصنوعی هستند. مقاومت دانشگاه در برابر این روند، منطقی نیست.»

این استاد دانشگاه تهران تأکید کرد که ماشین هنوز هم اشتباه می‌کند و نظارت انسان ضروری است، اما نباید مسئولیت فجایع احتمالی را به اشتباه متوجه خود ابزار هوش مصنوعی دانست. وی به گزارشی از روزنامه گاردین اشاره کرد که در آن “فاجعه میناب” به اشتباه به هوش مصنوعی نسبت داده شده بود. دکتر ستوده قره‌باغ توضیح داد: «اطلاعات ماهواره‌ای نشان می‌دهد که محل بمباران در میناب مدرسه بوده، اما اطلاعات بانک داده وزارت جنگ آمریکا آن را به عنوان مقر نظامی ثبت کرده بود. مسئولیت این جنایت متوجه انسان‌ها و داده‌های ناقصی است که به هوش مصنوعی داده می‌شود، نه خود ابزار.»

وی با طرح مفهوم انسان در حلقه (Human in the Loop)، این موضوع را حیاتی دانست و گفت: «اگر انسان در حلقه نباشد، جنایت‌هایی که اتفاق افتاده تکثیر خواهد شد.» دکتر ستوده قره‌باغ سه اقدام حیاتی را برای اساتید برشمرد: «اول، ترکیب هوش مصنوعی با تدریس؛ دوم، بازنگری تکالیف برای سنجش تفکر انتقادی؛ و سوم، اتصال مستقیم کلاس به پروژه‌های واقعی صنعت. عصر انتقال یک‌طرفه دانش به پایان رسیده و دانشگاه فردا متعلق به اساتیدی است که از یک معلم ساده به منتورهای پرورش تفکر انتقادی تبدیل می‌شوند.»

این سخنرانی که با عنوان کاربرد هوش مصنوعی در آموزش: جلوه‌ها و شیوه‌ها ارائه شد، بر لزوم جهش فوری در سیستم آموزشی برای همگام شدن با بازار کار و تغییر نقش اساتید در عصر جدید تأکید داشت. وی همچنین به مقایسه رشد پلتفرم‌های هوش مصنوعی با شبکه‌های اجتماعی مانند لینکدین و فیسبوک پرداخت و سرعت بسیار بالای پذیرش ابزارهای هوش مصنوعی را یک سونامی توصیف کرد که نیازمند واکنش و انطباق سریع دانشگاه‌ها با آن است.

در پایان، دکتر ستوده قره‌باغ با اشاره به رشد جهانی نخبگان هوش مصنوعی و سهم فزاینده چین در این عرصه، بر اهمیت سرمایه‌گذاری و توجه ویژه به این حوزه تأکید کرد و ابراز امیدواری نمود که با هوشمندی و هوشیاری، بتوان از فرصت‌های این فناوری نوین در جهت پیشرفت آموزش عالی و کشور بهره برد.