به گزارش پایگاه خبری، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تفکیک میان «حکومت‌داری» و «حکمرانی»، تأکید کرد که در نگاه رهبر شهید، علم تنها یک ابزار نیست، بلکه ابزاری برای «حل‌مسئله»، تحقق اقتدار ملی و پیشران تمدن نوین اسلامی است.

گذار از حکومت‌داری به حکمرانی؛ علم در مقام «حل‌مسئله»

وی در ابتدای سخنان خود با تفکیک دقیق میان مفاهیم «حکومت‌داری» و «حکمرانی»، بر این نکته تأکید کرد که در اندیشه رهبر شهید، حکمرانی بر علم فراتر از مدیریت اداری، به معنای تحقق فرآیند «حل‌مسئله» و ایجاد گذار معنادار از «وضع موجود به وضع مطلوب» است. وی خاطرنشان کرد که این رویکرد، ایشان را در جایگاه یک نظریه پرداز نوآور قرار داد که این امر متفاوت از قلمرو نظریه دانی است که صرفا سخنان و نظریه ها را بیان می کنند.مدیریتی که در آن، هدف اصلی، کاهش فاصله میان «بایدها»ی علمی و «واقعیت‌های» اجتماعی و اقتصادی است.

آسیب‌شناسی وضعیت علمی و راهکارهای ساختارمند

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه، با نگاهی نقادانه به وضعیت موجود، چندین آسیب جدی را که مانع بهره‌وری از ظرفیت‌های علمی کشور شده، برشمرد. وی از «کمیت‌گرایی» در تولیدات علمی که به جای حل مسائل واقعی، بر افزایش تعداد مقالات متمرکز است، از «موازی‌کاری» و اتلاف منابع در پژوهش‌های هم‌پوشان، و از «عملکرد جزیره‌ای» مراکز علمی که فاقد شبکه‌سازی و هم‌افزایی هستند، سخن گفت.

برای مقابله با این چالش‌ها، وی الگوی پنج‌گانه رهبر شهید را برای حکمرانی علمی تشریح کرد. این الگو با محوریت «سیاست‌گذاری» کلان (از طریق مجمع تشخیص مصلحت نظام و نقشه‌های جامع علمی)، «ساختارسازی» (با ایجاد نهادهایی همچون پارک‌های علم و فناوری، جهاد دانشگاهی و بنیاد علم)، «گفتمان‌سازی و راهبری» (از طریق نهادهای قرارگاهی و مدیریت دانشگاهی)، «اجرایی‌سازی» (بر پایه روحیه جهاد علمی و استقلال علمی) و در نهایت «نظارت، ارزیابی و اثرسنجی» تکمیل می‌شود.

بنیان‌های نظری و پیوند علم با هویت اسلامی

حجت الاسلام خسروپناه در بخش مهمی از سخنان خود، به واکاوی شش بنیان نظری‌ای پرداخت که الگوی حکمرانی رهبر شهید بر آن‌ها استوار است. وی تأکید کرد که علم در این منظومه، با جایگاه «سلطان» و به مثابه زیربنای پیشرفت جامعه توحیدی تعریف می‌شود. این الگو، بر «انسان‌سازی» و تربیت دانشمندان متعهدی تأکید دارد که در برابر جذب‌شدگی توسط بیگانگان، هویت خود را حفظ کنند. همچنین، وی بر پیوند ناگسستنی میان «عقلانیت و معنویت» (مانند سیره شهید شهریاری و ابن‌سینا) و نیز پیوند میان «علم، اقتدار و امنیت ملی» در حوزه‌های دفاعی و استراتژیک تأکید ورزید. از نظر وی، تحقق «تمدن نوین اسلامی» تنها از مسیر پیشرفت علمی و هدایتگری در حوزه‌های نوظهور همچون هوش مصنوعی، سلول‌های بنیادی و فناوری‌های هسته‌ای میسر خواهد بود.

جهاد علمی و دیپلماسی عزتمندانه در جهان

در ادامه این گزارش، وی به مفهوم «جهاد علمی» اشاره کرد که بر محوریت پیوند دانشگاه با صنعت، تولید درون‌زا و تکمیل زنجیره «علم تا ثروت» استوار است. خسروپناه تصریح کرد که دیپلماسی علمی در نگاه رهبر شهید، به معنای انزوا نیست، بلکه به معنای تعاملی فعال، هدفمند و عزتمندانه با جهان است؛ رویکردی که در تلاش‌های شهید خرازی برای تأسیس سازمان‌های علمی بین‌المللی در ایران نیز تجلی یافته بود.

چشم‌انداز آینده و اقتدار ملی

در پایان، وی با یادآوری حمایت‌های راهبردی رهبر شهید از پروژه‌های پیشگامی همچون «پژوهشگاه رویان»، بر ضرورت تداوم مسیر حرکت به سوی اقتدار علمی، اقتصادی و امنیتی تأکید کرد. وی با تأکید بر اینکه حکمرانی علم، ضامن معیشت و امنیت ملی است، همه نیروها را به حفظ وحدت ملی، پرهیز از اتهام‌زنی به نیروهای جهادی و تبعیت از رهبری کنونی برای عبور از چالش‌ها و دستیابی به توسعه پایدار فراخواند.

گفتنی است این مراسم صبح روز چهارشنبه ۲۴ تیر ماه ۱۴۰۵ با حضور پرشور دانشگاهیان در محل مسجد الغدیر دانشگاه اصفهان برگزار شد.